Geurende planten

Waarom geuren bloemen en planten?

 

In de natuur heeft alles een functie, zo ook de geur.

  1. Geur is voor planten belangrijk om insecten, vlinders en bijen te lokken, net als de bloemkleur en bloemvorm. Daarom is geur een belangrijke eigenschap voor de voortplanting van het soort.
  2. Als bladeren geuren is dit vaak een afschrikmiddel om vraat door insecten en wild tegen te gaan. Er zijn ook planten welke nog een stap verder gaan en bij aanraking zelfs giftige stoffen kunnen afscheiden. Ook vruchten, takken en wortels hebben soms deze mogelijkheid. Bij mensen werk het afschrikken vaak averechts en wordt de geur vaak gebruikt (lavendel, thijm, rozemarijn etc).
    Geur is in dit geval belangrijk voor het in stand blijven van het soort.
  3. Ook kan de geur een bijkomend product zijn van de klimaatregeling van de plant. Bij verdamping van de etherische oliën (= geur) komt koude vrij waardoor de plant haar temperatuur kan regelen. Dit zien we vooral bij planten uit warme streken.

 

Veel geurende bloemen worden door nachtvlinder en motjes bestoven. Omdat ’s nachts, bij weinig licht kleur en bloemvorm niet van belang zijn, is de geur het belangrijkste lokmiddel. Er zijn daarom ook veel planten die juist ’s avonds sterker gaan geuren. Deze planten hebben dus een soort systeem dat de geur overdag spaart om ’s avond voluit actief te kunnen zijn. De geur van bloemen wordt voortgebracht door olieklieren welke etherische oliën afscheiden. Als u uw neus diep in een bloem steek kunt u dit het best ruiken. Bepaalde geuren ‘dragen’ beter en verder bij een bepaalde temperatuur en luchtvochtigheid, daarom ruiken we de ene plant beter dan de andere.

 

Ruiken is voor mensen niet het allerbelangrijkste; ons leven hangt er niet vanaf. Een herdershond kan wel 45 keer beter ruiken dan een mens en desalniettemin zijn geurende bloemen planten erg in trek.

 

Erg veel planten hebben geurende bloemen, maar niet elke geur is voor iedereen even sterk waar te nemen. Neem bijvoorbeeld de Phlox. De een vindt de geur fantastisch terwijl de ander bijna haar neus dichtknijpt en een derde persoon deze geur soms niet eens kan waarnemen.

 

Door de vele kruisingen die men maakt om fellere kleuren, dikkere bloemen en langere stelen te krijgen is de geur jarenlang flink onderschat. Door de toenemende vraag naar ‘ouderwets’ geurende planten wordt momenteel een ware inhaalslag gemaakt en verschijnen er steeds meer geurende bloemen en planten. 

 

Niet alle geurende bloemen geuren altijd even veel en voor iedereen. Geur is iets persoonlijks en wat lekker is voor de een kan vies zijn voor de ander. Er is een aantoonbaar groot verschil in geurbeleving tussen mannen en vrouwen en ook maakt leeftijd een groot verschil . Over het algemeen is de waarneming van geur is optimaal bij hoge temperatuur, weinig wind en een droge lucht. Verder hangt het af van het stadium waarin de bloei zich bevindt en het tijdstip van de dag. Daarom ruikt een roos bijvoorbeeld ‘opeens’ erg lekker om een dag later bijna reukloos door het leven te gaan.

 

Een te opdringende sterke geur kan eerst als lekker worden ervaren maar later zeer onaangenaam worden. Ook kan een ‘oude’ geur in herinnering als zeer positief ervaren maar bij opnieuw beleven niet erg waarderen. Geur en smaak zijn zeer sterk met elkaar verbonden en wie vond als kind spruitjes erg lekker? 

 

Er zijn meer dan 700 verschillende geurstoffen gevonden bij planten. Als we deze in verschillende combinaties en sterktes zouden mengen zijn er miljoenen mogelijkheden, niet voor niets worden de meeste geurtjes en parfums nog steeds gemaakt uit natuurlijke bronnen.